Jinekomasti Nedir? Nedenleri, Teşhisi ve Cerrahi Tedavisi

Jinekomasti, erkeklerde meme bezi dokusunun (glandüler doku) iyi huylu büyümesi olarak tanımlanır. Terim, Yunanca gyne (kadın) ve mastos (meme) kelimelerinden türetilmiştir. Klinik araştırmalar, her üç erkekten birinin yaşamının bir döneminde jinekomasti deneyimlediğini göstermektedir. Tek taraflı veya çift taraflı gelişebilir; erkeklerde özellikle yaz aylarında tişört giyerken veya denize girerken ciddi sosyal izolasyona ve psikolojik rahatsızlığa neden olur.

Klinik olarak gerçek jinekomasti, yalnızca fazla yağ birikimine bağlı gelişen yalancı jinekomastiden (psödojinekomasti / lipomasti) ayırt edilmelidir. Yalancı jinekomastide gland dokusu büyümez, yalnızca yağ dokusu artar.

Jinekomasti Neden Olur?

Jinekomastinin temelinde dolaşımdaki testosteron (androjen) ve östrojen hormonları arasındaki dengenin östrojen lehine bozulması yatar. Östrojenik uyarının artması erkek meme dokusunda kanal proliferasyonunu ve bez büyümesini tetikler.

1. Doğal Fizyolojik Hormonal Dönemler

• Yenidoğan Jinekomastisi: Anneden plasenta yoluyla geçen östrojenler nedeniyle erkek bebeklerin %60’ında meme dokusu palpe edilebilir. Doğumdan birkaç hafta sonra kendiliğinden geriler.
• Ergenlik (Puberte) Jinekomastisi: 12-15 yaşlarında geçici hormonal dalgalanmalara bağlı olarak gençlerin yarısından fazlasında meme başı arkasında sertlik ve hassasiyet oluşur. Olguların %90’ında 1-2 yıl içinde kendiliğinden düzelir.
• İleri Yaş Jinekomastisi: 50 yaş sonrasında testosteron seviyesinin düşmesi ve yağ dokusundaki aromataz enzim aktivitesinin artmasıyla meme büyümesi sıklaşır.

2. İlaca ve Madde Kullanımına Bağlı Nedenler

Vücut geliştirme amaçlı kullanılan anabolik steroidler, prostat ilaçları (finasterid, dutasterid), bazı tansiyon ve mide ilaçları, antidepresanlar ve aşırı alkol tüketimi hormonal dengeyi bozarak jinekomastiye yol açabilir.

Jinekomastinin Cerrahi Tedavisi

Altta yatan hormonal veya tıbbi bir hastalık ekarte edildikten ve medikal tedaviye yanıt alınamadıktan sonra kalıcı çözüm cerrahidir:

• VASER Liposuction: Yağ dokusu ağırlıklı olgularda ultrasonik ses dalgaları ile yağlar eritilerek ince kanüllerle dışarı alınır. Dokuya zarar vermez ve cildin sıkılaşmasını destekler.
• Subkutanöz Mastektomi (Gland Eksizyonu): Meme başı altındaki sert kıkırdak kıvamındaki meme bezi dokusunu çıkarmak için meme ucu alt sınırından (yarımay kesi) girilerek doku çıkarılır.

Operasyon genel veya lokal anestezi altında 1-1.5 saat sürer. İyileşme döneminde 3-4 hafta özel korse giyilir. Hasta birkaç gün içinde normal yaşantısına dönebilir.